بتونه‌کاری کناف
یکی از مراحل مهم در اجرای کناف، بتونه‌کاری است. بتونه‌کاری به اندازه نصب ساختار کناف اهمیت دارد و در کیفیت نهایی کار، نقش موثری خواهد داشت.
بعد از نصب پانل‌ها و قبل از شروع نقاشی ساختمان، باید بتونه‌کاری کناف را انجام داد. بتونه‌کاری کناف به دقت و مهارت زیادی نیاز دارد. اگر اصول و نکات فنی مهم در هنگام بتونه‌کاری رعایت نشود، نقاشی ساختمان دچار مشکل خواهد شد. برای پیشگیری از این اتفاق، باید نکات مهم را در هنگام بتونه‌کاری رعایت کرد تا احتمال بروز مشکل به صفر برسد.
چرا بتونه‌کاری کناف و درزگیری اهمیت دارد؟
وقتی کناف‌کاری می‌کنید، کناف‌ها به صورت پانل در هم پیچیده می‌شوند. در فضای خالی میان هر دو پانل، یک درز یا ترک وجود دارد که باید با کمک بتونه یا درزگیر پر شود. اگر بتونه‌کاری درست و استاندارد اجرا نشود بعد از یک مدت تمام فواصل دو سطح که بین آن را بتونه درزگیر کناف پرکرده‌ایم، ترک‌های مویی ایجاد می‌شود و ظاهر کار به کلی خراب می‌شود همچنین اگر نتوانیم سطح را به صورت یکنواخت و یکپارچه کنیم با تابش نور به صورت مایل تمام عیب‌ها و پستی و بلندی‌های سطح نمایان می‌شود و عیب‌های کار ظاهر بدی به کار ما می‌دهد. در کل بتونه‌کاری کناف مقوله‌ای است که مستلزم مهارت و دقت زیادی بوده و در صورت عدم رعایت کامل و صحیح نکات فنی و اجرایی ، می‌تواند کار نقاش را با مشکل مواجه کند. اما بسیاری از استاد کاران نقاش، این نکته را دستمایه قرارداده و حتی متاسفانه گاهی دست به تخریب بتونه کار می‌زنند. بهترین پیشنهاد برای برطرف کردن این مشکل این است که عملیات توسط یک نفر انجام شود.

۱۰ نکته مهم برای بتونه‌کاری کناف
1. اولین نکته در بتونه‌کاری کناف، انتخاب درست پودر بتونه‌کاری است. انواع بتونه درزگیری با برندهای متفاوت وجود دارد که البته کیفیت آن‌ها نیز متفاوت است. استانداردترین و بهترین پودر برای کناف کاری، «پودر درزگیری کناف ایران» است. این پودر مخصوص، توسط شرکت کناف ایران تولید می‌شود. پودر درزگیری کناف ایران را می‌توانید در بازار و در بسته‌های ۵ کیلوگرمی و ۲۰ کیلوگرمی خریداری کنید. برای تهیه خمیر بتونه، باید به کیسه پودر توجه داشته باشید و اطلاعات و توضیحات نوشته شده روی کیسه پودر بتونه را مشاهده کنید.

2. وقتی می‌خواهید کناف را درزگیری کنید، هرگز به سراغ بتونه‌های معمولی، مل، ماستیک و بتونه‌های ساختمانی نروید؛ زیرا مواد تشکیل‌دهنده بتونه درزگیری از جنس پانل کناف است در صورتی که بتونه معمولی از ترکیب مل، رنگ، روغن، تینر و آب درست می‌شود.

3. قبل از شروع به بتونه‌کاری کناف، سطوح موردنظر را از هرگونه آلودگی، گرد و غبار و چربی پاک کنید. برای بتونه‌کاری کناف، باید این کار را در دو مرحله انجام دهید و به جزئیات نوشته شده روی پودر بتونه‌کاری توجه داشته‌باشید.

4. معمولا روش استفاده از بتونه درزگیر کناف به این صورت است که باید مقداری آب را داخل سطل بریزید و به صورت پراکنده و به تدریج، پودر را روی آب بریزید تا مخلوطی یکدست حاصل شود (یادتان باشد که اگر پودر را سریع بریزید، مخلوط شما گلوله گلوله خواهد شد). بعد از آن، کاردک را بردارید و بتونه را هم بزنید تا مخلوط شما از نظر نرمی و سفتی، میانه باشد. در این مرحله، بتونه آماده است.

5. نکته مهم دیگر این است که شما باید قبل از بتونه‌کاری، درزهای موجود را ببندید. برای این کار بهتر است از نوار کناف استفاده کنید. نوار کناف باعث می‌شود که بتونه روی کار بچسبد و به صورت ناگهانی درنیاید. شما می‌توانید نوار کناف را از بازار خریداری کنید و روی درزهای کناف بچسبانید.

6. اگر در قسمت‌هایی از ساختمان، کناف برآمده شده است، باید آن قسمت را با تیزبر برش دهید و سپس روی آن بتونه‌کاری را انجام دهید.

7. صحیح‌ترین و رایج‌ترین روش بتونه‌کاری این است که بتونه از بالا به پایین کشیده شود. برای این کار بهتر است از کاردک یا لیسه‌های بزرگ استفاده کنید.

8. بعد از پایان بتونه‌کاری، لازم است گودی‌های کار را از بین ببرید. بهترین سمباده برای مسطح کردن کار، سمباده نازک ۱۸۰ است و می‌تواند سطح کار را به خوبی صاف کند.

9. بسیاری از افراد، بعد از بتونه‌کاری ترجیح می‌دهند که کناف‌های آن‌ها رنگ آمیزی شود. اگر شما هم چنین قصدی را دارید، باید روغن مخصوص زیرکاری کناف را بخرید و با کمک یک غلطک، کناف را به صورت کامل روغن بزنید. بعد از این مرحله، می‌توانید رنگ آمیزی کناف را شروع کنید.

10. بتونه‌کاری را به فردی حرفه‌ای بسپارید تا به بهترین شکل ممکن انجام شده و زیبایی ساختمان را چندین برابر شود.

ابزار بتونه‌کاری و درزگیری کناف
در این بخش می‌خواهیم تمام ابزار و وسایل بتونه‌کاری کناف را معرفی کنیم و روش درست استفاده کردن از آن را آموزش دهیم.

• کاردک و لیسه معمولی نقاشی ساختمان
برای بتونه‌کاری کناف حتماً نیازی نیست از کاردک و لیسه مخصوص استفاده کنید. می‌توانید از کاردک و لیسه معمولی نقاشی ساختمان هم استفاده کنید ولی سعی کنید لیسه‌ای که استفاده می‌کنید پهن‌تر باشد تا هنگام بتونه‌کاری دو سطح کناف که کنار هم قرار گرفته‌اند، موج روی سطح کار ایجاد نشود.

• تیغ کاتر
برای بریدن تکه‌های اضافی مقوای کناف و نوار بتونه استفاده می‌شود.
• پیچ‌گوشتی چهارسو
وسیله‌ی بعدی که در حین بتونه‌کاری و درزگیری کناف حتماً باید همراه‌تان باشد چهارسو است زیرا بعضی وقت‌ها پیچ‌های اتصالات کناف تا انتها سفت نشده‌اند و برای تنظیم این پیچ‌ها باید از چهارسو استفاده کنیم. البته در انتهای کاردک‌های مخصوص بتونه‌کاری کناف یک چهارسو وجود دارد.

• کاردک و لیسه مخصوص کناف
کاردک و لیسه مخصوص بتونه‌کاری کناف از جنس استیل بوده، عمر و دوام بالایی دارد و کارکردن با آن راحت‌تر است و به دلیل پر بودن لیسه کار بسیار تمیزتر و یکپارچه‌تر درمی‌آید.

• کاردک زاویه داخلی
کاردک زاویه داخلی برای بتونه‌کاری و درزگیری در زوایای داخلی و اصطلاحاً کنج‌های دیوار استفاده می‌شود که باعث می‌شود زوایای داخلی کاملاً یکنواخت و کاملاً گونیا در بیاید.

• کاردک زاویه خارجی
برای درزگیری زوایای خارجی استفاده می‌شود تا سطح کار کاملاً صاف و یکنواخت دربیاید.

طریقه بتونه کردن درزهایی که دست وارد نمی‌شود
گاهی در بتونه‌کاری کناف فضاهایی وجود دارد که درزها دیده می‌شوند ولی کاردک و لیسه داخل نمی‌رود در این مواقع یک قلم کوچک را به بتونه آغشته کرده و به کمک قلم‌مو بتونه را وارد درز کناف کنید تا درز دیده نشود.
آیا روش نقاشی کناف مانند دیوارهای گچی است؟
پس از اجرای کناف در ساختمان معمولا سوراخ‌کاری‌های هالوژن‌ها و برق‌کشی آن‌ها به صورت کامل انجام می‌شود. علت این امر این است که پس از نقاشی کناف، کم‌ترین دستکاری در کناف ایجاد شود. زدن سوراخ هالوژن‌ها اجباری است. چون در هنگام سوراخ‌کاری از دریل استفاده می‌شود و ممکن است با لرزش دریل، کناف رنگ شده، ترک بخورد. در ضمن قبل از رنگ، جای شاسی‌ها مشخص است و برقکار موظف است جوری نقشه برق را اجرا کند تا سوراخ‌ها روی سازه‌های کناف نباشد. البته در مواقع لزوم بریدن قسمتی از سازه موردی ایجاد نمی‌کند، ولی امکان دارد زیرسازی کار ضعیف شود و کناف پس از نقاشی ترک بخورد.
در مورد سیم‌کشی نیز به نظر می‌آید حتما باید انجام شود. حتی توصیه میکنیم که سوکت‌های هالوژن‌ها نیز سربندی شود تا پس از رنگ‌کاری کم‌ترین دستکاری انجام شود. البته برق‌کش ساختمان ممکن است برای راحتی کار خودش تاکید کند که پس از نقاشی سیم‌کشی‌ها را انجام دهد. ولی با توجه به دلایل بالا، انجام سیم‌کشی قبل از رنگ‌کاری پیشنهاد می‌شود.
معمولا در هنگام نصب کناف کلیه درزهای صفحات کناف باید پخ بخورد. البته بسیاری از کناف کارها این پخ را ایجاد نمی‌کنند. نقاش در ابتدای کار باید محل اتصال صفحات را با کاتر یا همان تیغ موکت بری پخ بزند. البته این کار از نظر شرکت کناف اصولی نیست ولی چنانچه نصاب پخ‌ها را ایجاد نکرده نقاش باید حتما پخ بزند.
مد نظر داشته باشید که در لبه‌های اصلی و فابریک کناف نیازی به پخ زدن مجدد نیست ولی محل اتصال صفحات که از برش پنل‌ها ایجاد شده‌است باید تماما پخ بخورد. در ضمن لبه‌های قائم نیز نیازی به پخ ندارد. این برش کوچک در محل اتصال باعث می‌شود بتونه کناف کاملا محل اتصال دو قطعه پنل را پر کند و پس از خشک شدن بتونه، کاملا متصل به هم و یک‌دست شود.
حالا درزها را با بتونه درزگیری کناف پر کرده و بلافاصله تیپ روی آن می‌اندازیم. بتونه کناف ظرف مدت نیم ساعت تا چهل دقیقه خشک می‌شود، پس به مقدار کم بسازید و استفاده کنید. از دو کاردک نقاشی استفاده کنید و بتونه را روی سطح بزنید.
سپس تمامی درزها باید تیپ یا تور کشیده شود. در مورد تورکشی ذکر این نکته الزامی است که کلیه محل اتصال‌ها که از صفحات مجزای پنل نصب شده‌است باید تور کشیده شود. بسیاری از نقاش‌ها محل اتصال کناف با دیوارهای گچی را نیز تیپ می‌اندازند. در نظر داشته باشید که تور مصرفی حتما جوری انداخته شود تا محل برش را بپوشاند. تور کناف باعث می‌شود تا کناف ترک نخورد و بتونه را درگیر با پنل‌ها نگه‌می‌دارد.
هنگامی که شما یک لایه بتونه قبل از تیپ می‌زنید، مطمئن می‌شوید که درز ایجاد شده به صورت کامل پرشده است. بعضی از تیپ‌های موجود در بازار چسبندگی کمی دارند و به راحتی به کار نمی‌چسبند. توراندازی روی بتونه خیس باعث چسبندگی تیپ می‌شود. گاهی اوقات نیز کناف مصرفی خاک زیادی به خود گرفته است، چون قبل از کار کثیف شده است یا کناف‌کار روی آن‌ها راه رفته است. این خاک گرفتگی پنل‌های کناف، باعث می‌گردد تیپ یا همان تور کناف به کار نچسبد.
پس از تور کشی و خشک شدن بتونه زیر آن، تمامی درزها را به پهنای سی الی چهل سانت بتونه می‌کنیم. مواظب باشید بتونه‌کاری، کاملا یکدست و نرم باشد و صاف و صیقلی کار را بتونه کنید. با توجه به تیپی که شما زیر کار انداخته‌اید مطمئنا محل کار برجسته می‌شود، پس فکر نکنید شما می‌توانید مثل بتونه‌کاری دیوار آن را صاف کنید بلکه باید موج بسیار نرمی در عرض سی الی چهل سانت ایجاد کنید.
کلیه کار را بتونه کنید و سپس ۲۴ ساعت صبر کنید، بتونه درزگیری در طول دو الی سه ساعت خشک می‌شود ولی حتما باید ۲۴ ساعت زمان بگذرد تا فعل و افعالات شیمیایی لازم در آن صورت گرفته و آماده مرحله بعد شود. معمولا برای رسیدن به بهترین حالت، نقاش دو یا سه بار بتونه درزگیری را روی تمامی درزها و محل اتصالات لایه لایه می‌کشد تا به بتونه‌کاری مطلوب برسد.
پس از این مرحله بعضی از نقاش‌ها با بتونه درزگیری یا بتونه نقاشی یا ماستیک کناف کلیه سطح‌ها را ماستیک می‌کنند. یعنی لایه نازکی به ضخامت چند دهم میلی‌متر از بتونه، روی تمای سطح پنل کناف می‌کشیم. این کار باعث می‌شود که کار یکنواخت شود بسیاری از افراد ماستیک کناف را انجام نمی‌دهند، چون معتقدند قسمت‌های وسط پنل‌های کناف که صاف هستند موردی ندارند تا بتونه شوند. بتونه ماستیک باعث می‌شود رنگ آمیزی کناف راحت‌تر شود و اگر عیبی از چشم نقاش دور مانده حتما پر و ترمیم شود. ولی مد نظر داشته باشید بسیاری از نقاش‌ها این کار را انجام نمی‌دهند.
بتونه درزگیری برای ماستیک خیلی مناسب نیست، چون مقداری زبر است. فرق بتونه ماستیک کناف با بتونه درزگیری همین نرم بودن آن است ضمن آن‌که بتونه ماستیک دیرتر سفت می‌شود و کار را راحت‌تر می‌کند.
پس از انجام بتونه‌کاری کامل، کلیه سطوح باید سمباده شود. از سمباده نیمه نرم استفاده کنید و کل سطح را یکنواخت کنید. حواستان به درزها باشد چون شما روی آن‌ها تور یا تیپ گذاشته اید محل اتصال پنل‌ها صاف نمی‌شود. وظیفه شما ایجاد موجی نرم در محل اتصال‌ها است تا پس از نقاشی مشخص نباشد. نگران نخ‌های اضافی نوار درزگیر که از کار بیرون زده نباشید چون با سمباده از بین می‌رود.
در مرحله آخر شروع به آستر زدن کناف می‌کنیم و کلیه سطح را با رنگ آستر می‌پوشانیم. معمولا پس از آستر کردن رنگ نیز یک یا دو مرحله لکه گیری انجام می‌شود. شما می‌توانید لکه‌گیری را با بتونه درزگیری یا بتونه نقاشی کناف انجام دهید. پس از یک لایه آستر معمولا چسبندگی بتونه به کار کم می‌شود، بنابراین توصیه می‌گردد از بتونه نقاشی کناف استفاده کنید، که مخصوص همین مرحله کار است.
بسیاری از نقاشان ساختمان، از بتونه همه‌کاره، بتونه پلاستیک یا بتونه روغنی در این مرحله استفاده می‌کنند.
در مرحله آخر نیز یک سمباده نرم به تمامی کار زده می‌شود و دو مرحله رنگ نهایی روی کار اجرا می‌گردد.
ساخت و ساز خشک کناف یک کار اصولی و علمی است و تمامی مراحل کار ، کاملا در بروشورها و کاتولوگ‌های کناف آمده است. لذا بهتر است طبق روال پیشنهادی خود شرکت کناف ایران کار کنید تا بهترین نتیجه حاصل شود. البته تجربه نیز در این امر، بی تاثیر نیست بسیاری از افراد روش مخصوص به خود را دارند ولی بدانید کلیت اصول به شکل بالاست.
گاهی اوقات نیز به دلیل گرانی برخی از بتونه‌ها یا در قراردادهایی که قیمت پایین دارند ، نقاش بعضی از مراحل را انجام نمی‌دهد یا به روشی غیر اصولی کار می‌کند تا ضرر قرارداد را جبران نماید.
سعی کنید ابتدای کار قیمت درستی برای کار در نظر بگیرید، تا بتوانید با وجدانی آسوده کار را به اتمام رسانید. شاید در بسیاری از مواقع کم کاری در نقاشی کناف در کوتاه مدت هیچ تاثیری نداشته باشد، ولی در دراز مدت باعث کاهش عمر کار یا ترک خوردگی کناف می‌شود. حتی در همان ابتدای کار نیز افراد خبره می‌توانند تشخیص دهد که کار درخشندگی و کیفیت لازم و درجه یک را ندارد و دلیل این امر استفاده از جنس بی‌کیفیت و یا روش‌های غیر اصولی است.